Ponad 7 tysięcy zgłoszeń nieprawidłowości wpłynęło w ciągu trzech lat z miejskich przedszkoli w Oslo. Niektóre dotyczą zachowania pracowników wobec dzieci i współpracowników. Sprawa pokazuje też, jak ważne jest, by wiedzieć, gdzie zgłosić poważny problem.
Pracownicy przedszkoli opisują sytuacje, które trudno zignorować: podejrzenie, że współpracownik przyszedł do pracy po alkoholu, krzyk kierowany do dzieci czy korzystanie z telefonu wtedy, gdy potrzebują one nadzoru. To przykłady ze zgłoszeń, do których dotarł norweski portal Utdanningsnytt.
W jednej z relacji pracownicy piszą, że od kolegi lub koleżanki wyczuwano alkohol. W innej osoba zatrudniona w przedszkolu opisuje częste krzyki na dzieci i zachowanie, które odbierała jako karanie, a nie stawianie granic. Po poruszeniu tematu miała usłyszeć od współpracowniczki, że powinna poszukać sobie innej pracy.
Pojawia się także zgłoszenie dotyczące pracownicy, która według autora relacji miała obrażać dzieci, sugerować jednemu z nich ADHD oraz poświęcać dużo uwagi telefonowi. Inny pracownik zgłosił, że zastępca korzystał z telefonu, a dzieciom zabrakło wystarczającego nadzoru.
To treść zgłoszeń, a nie ustalenia potwierdzające winę opisanych osób. Artykuł Utdanningsnytt koncentruje się również na pytaniu, co pracownik powinien zrobić, gdy zauważy coś niepokojącego.
Czym jest avvik i kiedy trzeba wybrać inną drogę?
W norweskich miejscach pracy avvik oznacza zgłoszenie zdarzenia lub sytuacji odbiegającej od przyjętych zasad i procedur. Jak wyjaśnia cytowany przez Utdanningsnytt Odd Dagfinn Øien, przedstawiciel pracowników do spraw BHP w Oslo, system ten co do zasady nie służy do zgłaszania zarzutów wobec konkretnych współpracowników.
To jednak nie znaczy, że należy milczeć. Podejrzenie obecności alkoholu w pracy z dziećmi trzeba zgłosić odpowiednim kanałem. W sprawach dotyczących zachowania pracownika można zwrócić się do przełożonego lub skorzystać z obowiązującej w miejscu pracy procedury zgłaszania nieprawidłowości, po norwesku varsling.
Eivind Berg z norweskiej Inspekcji Pracy podkreśla, że zgłoszenie warto złożyć na piśmie. Pozwala to jasno udokumentować, co i kiedy przekazano pracodawcy. Zwraca też uwagę, że zachowanie wobec dzieci, które jest groźne lub budzi strach, powinno zostać zgłoszone. Pracodawca ma obowiązek odpowiednio zbadać zgłoszenie dotyczące poważnych nieprawidłowości.
Ponad 7 tysięcy zgłoszeń — a problemów może być więcej
Liczba zgłoszeń może robić wrażenie, ale zdaniem Øiena pracownicy przedszkoli i tak dokumentują zbyt mało zdarzeń. Wskazuje on na brak czasu oraz niejasność co do tego, jakiego kanału należy użyć. Jeśli pracownik nie wie, czy porozmawiać z kierownikiem, złożyć avvik, czy uruchomić procedurę varsling, ważna informacja może nie trafić tam, gdzie powinna.
Dla rodziców najistotniejsze jest to, że niepokojące zachowanie wobec dziecka nie powinno zostać zlekceważone. Dla pracowników — że zgłoszenie powinno być konkretne i trafić właściwą drogą, tak aby można było je sprawdzić i podjąć działania.
Źródło: Utdanningsnytt – „Barnehageansatte melder avvik på rus og kjefting”, 21 września 2026 r. www.utdanningsnytt.no
