Telefon jest naładowany, ale nie możesz zadzwonić. Wiadomości do bliskich nie dochodzą, strony internetowe się nie otwierają. Wiesz, gdzie szukać informacji? Tegoroczna Egenberedskapsuka przypomina, że przygotowanie na kryzys obejmuje również plan na życie bez sieci. Sprawdzamy zalecenia norweskich władz i punkty informacyjne w Sandnes oraz Stavanger.
Od 26 października do 1 listopada 2026 roku w Norwegii odbędzie się Egenberedskapsuka — tydzień poświęcony przygotowaniu mieszkańców na sytuacje kryzysowe. Tegorocznym tematem jest funkcjonowanie społeczeństwa wtedy, gdy sieć komórkowa i internet przestają działać normalnie.
Kampanię organizuje DSB, czyli norweska Dyrekcja ds. Bezpieczeństwa Społecznego i Gotowości Kryzysowej, we współpracy m.in. z gminami i organizacjami społecznymi. Jednym z jej celów jest to, aby mieszkańcy wiedzieli, gdzie otrzymają wiarygodne informacje przy niedostępnej łączności elektronicznej.
Dla rodzin mieszkających w Norwegii oznacza to konkretne pytania: jak skontaktować się z dzieckiem? Skąd dowiedzieć się, co zaleca gmina? Jak uprzedzić bliskich w Polsce, żeby brak odpowiedzi nie wywołał paniki?
Tylko 14 procent wiedziało o miejscu spotkań na czas kryzysu
Badanie przygotowane dla DSB pokazuje, że wiedza o lokalnych rozwiązaniach kryzysowych pozostaje ograniczona.
Zaledwie 14% respondentów wiedziało, że ich gmina ma stałe miejsce spotkań dla mieszkańców na wypadek poważnych wypadków i kryzysów. W poprzednim badaniu było to 19%. Jednocześnie 33% deklarowało, że wie, gdzie znaleźć informacje podczas kryzysu — wobec 41% rok wcześniej.
Tylko 37% badanych przemyślało, jak szukać pomocy, gdy przestaną działać środki komunikacji.
Raport opublikowano w lutym 2026 roku, ale samo badanie przeprowadzono w grudniu 2025 roku. W panelu internetowym Norstat uczestniczyło 1016 dorosłych mieszkańców Norwegii. Wyniki opisują ich deklaracje, a nie zachowanie sprawdzone podczas rzeczywistej awarii.
Gmina ma plan. Czy mieszkańcy go znają?
Według przywołanego przez DSB badania gmin z 2025 roku 62% zadeklarowało zaplanowanie alternatywnej komunikacji z mieszkańcami przy długotrwałym braku prądu i łączności elektronicznej.
DSB zaznacza jednak, że wynik nie mówi, czy te rozwiązania zostały przećwiczone ani czy mieszkańcy je znają. Dlatego zachęca gminy do tworzenia fizycznych punktów informacyjnych, ćwiczenia ich działania i podawania mieszkańcom ich lokalizacji.
Sandnes i Stavanger opublikowały już adresy takich punktów oraz zasady ich uruchamiania.
Sandnes: pięć punktów informacyjnych
W przypadku długotrwałej awarii prądu, sieci komórkowej i internetu Sandnes przewiduje uruchomienie pięciu punktów:
| Miejsce | Adres |
|---|---|
| Sandnes rådhus — ratusz | Rådhusgata 1 |
| Sørbøhallen | Haugen 27 |
| Lura bydelshus | Prinsens vei 14A |
| Riskahallen | Nøtteskjellveien 9 |
| Forsand kommunehus | Fossanveien 380 |
Punkty mają otwierać się po kilku godzinach i działać tylko w ciągu dnia. Będzie można otrzymać w nich oficjalne informacje o sytuacji oraz pomoc w nawiązaniu kontaktu z usługami gminnymi. Gmina prosi, aby przychodzić wyłącznie w razie konieczności.
Punkty nie zapewniają żywności, wody, schronienia, leczenia ani dostępu do prądu i internetu. Nie zastępują domowych zapasów ani centrum ewakuacyjnego.
Przy niedostępnej łączności Sandnes wskazuje osobom potrzebującym pomocy służb bezpośrednie miejsca kontaktu: komisariat policji, legevakt w przypadku pomocy medycznej oraz remizę w przypadku potrzeby pomocy straży pożarnej.
Stavanger: trzy punkty informacyjne
Stavanger wskazuje trzy lokalizacje:
| Miejsce | Adres |
|---|---|
| Stavanger — Innbyggerservice | Olav Kyrres gate 23 |
| Rennesøy — Innbyggertorget w Vikevåg | Asalveien 6 |
| Finnøy — Innbyggertorget na Judaberg | Judabergveien 6 |
O uruchomieniu punktów decyduje gminne kierownictwo kryzysowe. Urząd zaznacza, że przy niedziałającym prądzie i łączności mieszkańcy mogą nie otrzymać powiadomienia o otwarciu. Dlatego lokalizację najbliższego punktu warto poznać wcześniej.
Na miejscu będzie można dowiedzieć się, co się dzieje i jakie działania podjąć, nawiązać kontakt z usługami gminnymi lub służbami ratunkowymi, a także przekazać gminie ważne informacje.
Punkty są przeznaczone na krótkie, niezbędne wizyty. Nie zapewniają żywności, wody, schronienia ani dostępu do prądu i internetu. Gmina zaleca pozostanie w domu i samodzielne radzenie sobie tak długo, jak to możliwe. Przy nagłym zagrożeniu lub potrzebie natychmiastowej pomocy należy kontaktować się bezpośrednio ze służbami ratunkowymi.
Radio i kartka z numerami nadal mają sens
DSB i Nkom, norweski urząd ds. komunikacji elektronicznej, zalecają kilka prostych przygotowań:
- Radio DAB działające bez prądu z gniazdka, np. na baterie lub korbkę. Korzysta ono z odrębnej sieci nadawczej. Kanałem przekazującym informacje kryzysowe jest NRK P1.
- Naładowany powerbank i dodatkowe baterie do radia. Telefon może przydać się również wtedy, gdy zasięg pojawia się okresowo.
- Papierową listę ważnych numerów, pomocną choćby wtedy, gdy trzeba pożyczyć telefon.
- Uzgodnione miejsce spotkania, jeśli nie uda się skontaktować z bliskimi.
Awaria sieci komórkowej nie zawsze oznacza brak internetu. Jeśli działa Wi-Fi, możliwe mogą być rozmowy przez Wi-Fi lub komunikatory. Warto wcześniej sprawdzić ustawienia telefonu i uzgodnić z bliskimi, z jakich aplikacji korzystamy.
Rodzinny plan — także dla bliskich w Polsce
Praktycznym zastosowaniem tych zaleceń jest krótka rozmowa z domownikami: gdzie się spotykamy, jeśli nie możemy do siebie zadzwonić? Kto z zaufanych osób mieszka blisko? Gdzie trzymamy papierową listę kontaktów?
Rodzice mogą wcześniej zapytać szkołę, przedszkole lub SFO o zasady działania przy awarii łączności, w tym o odbieranie dzieci. Takie ustalenia powinny uwzględniać procedury konkretnej placówki.
Warto też porozmawiać z rodziną w Polsce: brak odpowiedzi podczas rozległej awarii może wynikać z problemów technicznych. Uzgodnijmy, że odezwiemy się, gdy tylko będzie to możliwe. To propozycje domowych przygotowań; podczas rzeczywistego zdarzenia należy uwzględniać aktualne komunikaty władz.
Pomocna może być również osoba, którą DSB nazywa beredskapsvenn — ktoś, z kim można wzajemnie wspierać się w kryzysie. Wsparcie może obejmować transport, wspólne gotowanie, udostępnienie sprzętu czy tłumaczenie informacji od władz.
Przygotowanie na tydzień
Tegoroczna kampania skupia się na łączności, ale ogólne zalecenie norweskich władz jest szersze: możliwie wiele osób powinno być przygotowanych do samodzielnego funkcjonowania przez tydzień. W maju 2024 roku okres ten wydłużono z wcześniejszych trzech dni.
Jednym z konkretów jest woda. DSB zaleca przechowywanie około 20 litrów wody pitnej na osobę, aby pokryć minimalne potrzeby przez tydzień przy problemach z wodą w kranie.
Dla czteroosobowej rodziny oznacza to około 80 litrów. Można przechowywać wodę z kranu w odpowiednio przygotowanych pojemnikach. Przy ograniczonej przestrzeni DSB proponuje mniejsze zbiorniki albo sprawdzenie możliwości wspólnego magazynowania wody w budynku.
Przygotowania można rozłożyć w czasie. DSB radzi zacząć od sprawdzenia tego, co już mamy, w pierwszej kolejności zadbać o wodę i ciepło, a braki uzupełniać stopniowo. Sprzęt i zapasy warto kontrolować przynajmniej raz w roku.
Zanim udostępnisz ostrzeżenie, sprawdź źródło
W sytuacji kryzysowej znaczenie ma również jakość informacji. DSB zaleca korzystanie z komunikatów władz i mediów działających pod odpowiedzialnością redakcyjną.
Szczególną ostrożność warto zachować wobec treści, które straszą, zaskakują lub wywołują złość. Przed przesłaniem ostrzeżenia dalej sprawdźmy autora, datę i źródło. Zdjęcia, nagrania głosu, filmy i teksty mogą zostać zmanipulowane.
Na dziś można zrobić jedną prostą rzecz: zapisać na kartce adres najbliższego punktu informacyjnego i pokazać go domownikom. Zakładka w przeglądarce może okazać się niedostępna właśnie wtedy, gdy będzie potrzebna.
A Ty — masz z bliskimi ustalony plan na wypadek braku kontaktu?
Źródła i przydatne linki
- DSB — Egenberedskapsuka 2026
- DSB i Nkom — zalecenia na wypadek awarii internetu i sieci komórkowej
- DSB — badanie dotyczące przygotowania gospodarstw domowych, raport z lutego 2026 r.
- Sandnes kommune — punkty informacyjne
- Stavanger kommune — punkty informacyjne
- DSB — pełne zalecenia dotyczące przygotowania na kryzys
