Norwegia nie zwalnia. W ostatnich dniach rząd doprecyzował plany dotyczące ograniczenia dostępu dzieci do szkodliwych platform społecznościowych, Oslo stało się miejscem międzynarodowych rozmów o Ukrainie, a nowe dane pokazały, jak bardzo norweska ochrona zdrowia zależy od pracowników z zagranicy. Do tego wraca temat chorób zawodowych i przygotowania mieszkańców na sytuacje kryzysowe. Oto pięć wiadomości, które warto znać.
1. Social media dopiero od 16 lat? Norwegia doprecyzowuje plan
Norweski rząd chce wprowadzić krajową granicę wieku dla korzystania z platform społecznościowych uznanych za szkodliwe dla dzieci.
Granica ma obowiązywać do 1 stycznia roku, w którym dziecko kończy 16 lat. Co ważne, nie chodzi wyłącznie o klasyczne media społecznościowe. Rząd wskazuje, że w zależności od sposobu działania przepisami mogą zostać objęte również komunikatory i platformy gamingowe.
W komunikacie z 19 października rząd wymienił m.in. TikTok, Snapchat i Roblox jako przykłady usług, które w obecnym kształcie mogą zostać objęte regulacją.
Nie oznacza to jednak, że od dziś dzieci poniżej 16. roku życia nie mogą z nich korzystać. Ustawa nie weszła jeszcze w życie. Rząd pracuje nad przedstawieniem projektu Stortingowi przed końcem 2026 roku.
Plan zakłada także, że to firmy technologiczne będą odpowiedzialne za skuteczne i zgodne z zasadami ochrony prywatności sprawdzanie wieku użytkowników.
To temat szczególnie ważny dla rodziców w Norwegii, bo wpisuje się w szerszy kierunek zmian. Norweskie szkoły ograniczają już korzystanie z telefonów, a dla najmłodszych uczniów zaleca się również bardzo ostrożne korzystanie ze sztucznej inteligencji.
2. Zełenski w Oslo. Rozmowy o drodze do pokoju w Ukrainie
W tym tygodniu oczy świata ponownie zwróciły się na Oslo.
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski przyjechał do Norwegii na spotkania dotyczące dalszych działań dyplomatycznych wokół wojny.
W rozmowach uczestniczyli premier Norwegii Jonas Gahr Støre, prezydent Finlandii Alexander Stubb oraz amerykański specjalny wysłannik Steve Witkoff. Jared Kushner uczestniczył zdalnie z USA.
Podczas spotkań omawiano m.in. bezpieczeństwo Ukrainy, kwestie terytorialne oraz plan odbudowy kraju po zakończeniu wojny.
Nie ogłoszono żadnego przełomowego porozumienia. Norweski rząd mówi natomiast o próbie przesunięcia procesu dyplomatycznego w kierunku trwałego pokoju.
Wizyta Zełenskiego obejmowała również spotkania w Stortingu oraz audiencję u króla.
Dla Norwegii wojna pozostaje jednym z najważniejszych tematów polityki bezpieczeństwa. Kraj jest również jednym z ważnych europejskich partnerów finansujących pomoc wojskową i humanitarną dla Ukrainy.
3. Co piąty pracownik norweskiej ochrony zdrowia jest imigrantem
Nowe dane Statistisk sentralbyrå pokazują coś, co coraz mocniej widać również w codziennym życiu: norweska ochrona zdrowia w ogromnym stopniu opiera się na pracownikach z zagranicy.
W 2025 roku prawie 88 tysięcy osób pracujących w sektorze zdrowia i opieki stanowiły osoby z doświadczeniem migracyjnym lub zagraniczni pracownicy.
Według SSB imigranci stanowili około jedną piątą zatrudnionych w tym sektorze, a wśród helsefagarbeidere udział ten był jeszcze większy — mniej więcej co czwarta osoba była imigrantem.
To ważna liczba również dla Polaków mieszkających w Norwegii.
W szpitalach, domach opieki, hjemmetjeneste czy instytucjach komunalnych pracuje wielu pracowników urodzonych poza Norwegią. Bez nich problem braków kadrowych w norweskim systemie zdrowia byłby jeszcze poważniejszy.
Dane SSB pokazują też szerszą zmianę demograficzną: udział osób z zagranicy w norweskiej ochronie zdrowia wyraźnie wzrósł w ciągu ostatnich dziesięciu lat.
4. Norwegia zmieni listę chorób zawodowych. Obecne przepisy pochodzą z 1960 roku
Ta informacja może być szczególnie ważna dla osób pracujących fizycznie, w opiece, ochronie zdrowia, przemyśle, sprzątaniu czy na zmiany.
Norweski rząd rozpoczął prace nad modernizacją yrkessykdomslista, czyli oficjalnej listy chorób, które mogą zostać uznane za chorobę zawodową.
Problem?
Obecnie używana lista pochodzi z 1960 roku.
Minister pracy Kjersti Stenseng przyznała, że obowiązujące regulacje są przestarzałe i słabo odpowiadają współczesnemu rynkowi pracy, na którym znacznie więcej osób pracuje m.in. w ochronie zdrowia, opiece, systemie zmianowym i turnusowym.
Lista ma ogromne znaczenie praktyczne.
Od tego, czy dana choroba zostanie uznana za zawodową, może zależeć prawo do świadczeń w systemie NAV oraz odszkodowania z ubezpieczenia pracodawcy.
Nowa lista ma według planów obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.
Na tym etapie nie znamy jeszcze jej ostatecznego kształtu. Specjalny zespół dopiero rozpoczął prace i będzie przedstawiał rekomendacje.
5. A jeśli nagle przestaną działać telefon i internet?
To właśnie będzie jednym z głównych tematów tegorocznej Egenberedskapsuka, czyli norweskiego tygodnia przygotowania na sytuacje kryzysowe.
Akcja rozpoczyna się 26 października, a jej oficjalne otwarcie odbędzie się o godzinie 11:00 w Sola kulturhus.
Tegoroczny temat brzmi wyjątkowo aktualnie: jak poradzić sobie, gdy sieć komórkowa i internet przestają działać normalnie.
DSB przypomina, że gospodarstwa domowe powinny być przygotowane tak, aby w sytuacji kryzysowej móc funkcjonować samodzielnie przez około tydzień.
Chodzi nie tylko o jedzenie i wodę.
W przypadku problemów z komunikacją znaczenia nabierają również:
radio na baterie, latarki, powerbanki, gotówka, zapisane na papierze ważne numery telefonów oraz wiedza, gdzie lokalnie szukać informacji.
W tym roku DSB zachęca również gminy do tworzenia fizycznych punktów informacyjnych, do których mieszkańcy mogą się udać, jeśli cyfrowe kanały komunikacji przestaną działać.
Co łączy te wiadomości?
Choć na pierwszy rzut oka dotyczą zupełnie różnych spraw, wszystkie pokazują kierunek, w którym zmienia się Norwegia.
Państwo coraz mocniej reguluje cyfrowe życie dzieci, przygotowuje mieszkańców na sytuacje kryzysowe, modernizuje stare regulacje rynku pracy i jednocześnie mierzy się z niedoborem pracowników w kluczowych usługach publicznych.
Do tego Norwegia pozostaje aktywnym uczestnikiem europejskiej polityki bezpieczeństwa.
Dla Polaków mieszkających tutaj nie są to więc wyłącznie wiadomości „z telewizji”. Część tych zmian może bezpośrednio dotyczyć naszych dzieci, pracy, świadczeń, bezpieczeństwa i codziennego życia.
A która wiadomość z tego tygodnia jest dla Ciebie najważniejsza?
Więcej wiadomości z Norwegii po polsku znajdziesz na kurde.no.
