Nowe ustalenia dziennika VG pokazują, że w ciągu ostatnich trzech lat ponad 828 dzieci wyjechało z Norwegii w momencie, gdy ich rodziny były objęte postępowaniem opiekuńczym. To oznacza, że statystycznie każdego dnia jedno dziecko opuszcza kraj w takiej sytuacji (vg.no).
Niepełne statystyki i skala problemu
Dane pochodzą z odpowiedzi 161 lokalnych jednostek barnevernet. W badanym okresie prowadzono około 120 000 spraw dotyczących sytuacji dzieci w rodzinach. W 3 830 przypadkach dochodzenia zakończyły się z powodu przeprowadzki, a blisko 29% z nich wiązało się z wyjazdem za granicę – co daje średnio około 370 takich przypadków rocznie (vg.no).
Divisjonsdirektør Anders Henriksen z Bufdir (Norweskiego Dyrektoriatu ds. Dzieci, Młodzieży i Rodziny) podkreśla, że nie prowadzi się dokładnych statystyk dotyczących wyjazdów za granicę w trakcie postępowań. Powody emigracji mogą być różne – od powrotu do kraju pochodzenia, przez studia, po nowe możliwości zawodowe – i nie zawsze oznaczają ucieczkę przed norweskimi służbami (vg.no).
Obawy pracowników barnevernet
Mimo to aż 116 jednostek barnevernet wskazało, że w części przypadków wyjazdy rodzin były motywowane obawą przed interwencją. Jeden z pracowników cytowanych przez VG zauważył:
„Mamy podstawy przypuszczać, że całkiem wielu spośród tych, którzy wyjechali za granicę, zrobiło to, aby uniknąć kontaktu z barnevernet (norweskimi służbami opiekuńczymi).”
Podobne doświadczenia ma Kjersti Lindseth, kierująca jednostką w Ullensaker. Jak podkreśla, zjawisko to obserwuje od lat i często wynika ono z lęku, który – jej zdaniem – nie zawsze znajduje uzasadnienie w rzeczywistych działaniach służb (vg.no).
Międzynarodowe zawiadomienia i współpraca
W przypadkach, gdy istnieje podejrzenie, że dziecko może być zagrożone, barnevernet ma obowiązek zawiadomienia odpowiednich instytucji w kraju docelowym. Tylko w ciągu trzech lat Bufdir przesłał 511 takich powiadomień – głównie do Szwecji, Polski i Ukrainy. Współpraca odbywa się na podstawie Konwencji Haskiej z 1996 roku, która reguluje międzynarodową ochronę dzieci (vg.no).
Henriksen zaznacza, że po przeprowadzce to kraj przyjmujący przejmuje odpowiedzialność za opiekę nad dzieckiem. Kluczowe jest jednak, by informacje o sytuacji rodzin były przekazywane sprawnie i rzetelnie, aby uniknąć ryzyka zaniedbania potrzeb najmłodszych (vg.no).
Potrzeba lepszego monitoringu
Nieprecyzyjne dane dotyczące przyczyn i kierunków wyjazdów sprawiają, że trudno ocenić, jak często dzieci faktycznie „znikają” z systemu wsparcia. Wiele lokalnych jednostek apeluje o stworzenie skuteczniejszych mechanizmów monitorowania migracji, tak aby możliwe było szybkie reagowanie w sytuacjach ryzyka, a jednocześnie ograniczenie niepotrzebnego strachu wśród rodzin.
Źródło: VG – Hver dag flytter et barn fra Norge mens familien undersøkes av barnevernet (vg.no)
