Kobieta mieszkająca w regionie Ytre Søre Sunnmøre została skazana za oszustwo wobec NAV. Według informacji opublikowanych przez lokalny dziennik „Vestlandsnytt” otrzymała łącznie 128 531 koron nienależnych świadczeń dla bezrobotnych, czyli dagpenger.
Czym są dagpenger?
Dagpenger to norweski zasiłek dla osób, które całkowicie lub częściowo straciły pracę. Można go również otrzymywać podczas częściowego zatrudnienia, ale wysokość świadczenia zależy od liczby przepracowanych godzin.
Osoba pobierająca dagpenger musi co 14 dni przesyłać do NAV kartę meldunkową – meldekort. Należy w niej podać między innymi:
- wszystkie przepracowane godziny,
- okres choroby,
- urlop i nieobecności,
- udział w kursach lub nauce,
- inne okoliczności wpływające na prawo do świadczenia.
Dotyczy to również pracy dorywczej, pojedynczych zleceń, pracy w weekendy i działalności we własnej firmie. Nie ma znaczenia wyłącznie moment wypłaty wynagrodzenia – ważne jest także to, kiedy praca została faktycznie wykonana.
Można pracować i jednocześnie otrzymywać dagpenger
Samo podjęcie pracy nie oznacza automatycznej utraty całego świadczenia. Według aktualnych zasad można pracować do 60 proc. swojej wcześniej ustalonej, normalnej liczby godzin i otrzymywać odpowiednio pomniejszone dagpenger.
Jeżeli jednak w danym okresie rozliczeniowym przepracuje się więcej niż 60 proc. normalnego czasu pracy, NAV nie wypłaci dagpenger za ten okres.
Wszystkie godziny trzeba wykazać na meldekort – także wtedy, gdy wynagrodzenie zostanie wypłacone dopiero później.
Błąd nie zawsze oznacza oszustwo
Warto odróżnić pomyłkę od celowego wprowadzenia urzędu w błąd. Nie każda nieprawidłowa wypłata świadczenia prowadzi do sprawy karnej. Czasami przyczyną jest źle wypełniony formularz, niezrozumienie zasad albo zbyt późne zgłoszenie zmiany sytuacji.
NAV może jednak zażądać zwrotu nienależnie wypłaconych pieniędzy. Jeżeli urząd uzna, że ktoś świadomie podał fałszywe informacje, zataił zatrudnienie lub przez dłuższy czas przesyłał nieprawidłowe meldekort, sprawa może zostać zgłoszona policji. W poważniejszych przypadkach może zakończyć się wyrokiem za oszustwo.
Co zrobić, gdy meldekort został wypełniony nieprawidłowo?
Osoba, która zauważy błąd, powinna jak najszybciej skontaktować się z NAV i przekazać prawidłowe informacje. Nie warto czekać, aż urząd sam wykryje rozbieżności.
Dotyczy to szczególnie osób, które:
- pracują u kilku pracodawców,
- podejmują krótkie lub nieregularne zlecenia,
- prowadzą własną działalność,
- rozpoczynają naukę lub kurs,
- wyjeżdżają za granicę,
- przebywają na zwolnieniu lekarskim.
Jeżeli zasady są niejasne, najlepiej wysłać pytanie do NAV przez zalogowany profil. Pisemna odpowiedź może być później ważnym potwierdzeniem, że dana osoba próbowała prawidłowo wywiązać się ze swoich obowiązków.
Sprawa z Sunnmøre pokazuje, że błędne lub niepełne informacje przekazywane NAV mogą po pewnym czasie doprowadzić nie tylko do konieczności zwrotu pieniędzy, lecz także do odpowiedzialności karnej.
Źródła:
- Vestlandsnytt: „Dømd for bedrageri mot Nav”
- NAV – aktualne zasady dotyczące dagpenger
- Lovdata – przepisy dotyczące poważnego oszustwa
